Binh sĩ Ukraine của lực lượng phòng vệ lãnh thổ (Ảnh: Quân đội Ukraine).
Chỉ hơn một tuần sau khi xâm nhập thành công vào thị trấn Huliaipole ở tỉnh Zaporizhia, Nga tiếp tục tiến vào khu định cư tiếp theo trên con đường dài tiến về thành phố Zaporizhia.
Thành phố với hàng trăm nghìn cư dân này hiện vẫn còn cách lực lượng Nga khoảng 80km. Tuy nhiên, họ đang rút ngắn khoảng cách nhanh hơn nhiều so với dự đoán của hầu hết mọi người.
Theo các chuyên gia và chỉ huy tiền tuyến của Ukraine, lý do của tình hình này là không khó hiểu. Ukraine đang thiếu nghiêm trọng lực lượng dự bị, chủ yếu do tình trạng thiếu hụt ngày càng trầm trọng bộ binh đã qua huấn luyện, hệ quả trực tiếp của một hệ thống động viên chưa hiệu quả.
Đồng thời, bộ chỉ huy Ukraine vẫn tiếp tục điều động một tỷ lệ không cân xứng binh sĩ mới cho các đơn vị xung kích, trong khi chính họ thừa nhận rằng các đơn vị này không được bố trí để phòng thủ những khu định cư như Huliaipole.
Điều đó khiến nhiều thị trấn và thành phố tiền tuyến được bảo vệ chủ yếu bởi các đơn vị phòng vệ lãnh thổ, những đơn vị được trang bị kém hơn và cũng thiếu quân hơn so với các đơn vị xung kích “chữa cháy”.
Tình hình mặt trận miền Nam Ukraine (Ảnh: UP).
Khi các lực lượng phòng vệ lãnh thổ này không thể chống đỡ và rút lui trước đà tiến dồn dập của quân đội Nga đông hơn và được trang bị tốt hơn nhiều, giới tướng lĩnh ở Kiev thường chỉ ra vấn đề nằm ở các đơn vị phòng vệ lãnh thổ và cam kết cải tổ lực lượng này.
Ngay trước Giáng sinh, những người còn lại của Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 102 và 106 đã rút chạy khỏi Huliaipole, nơi từng là trụ cột trong hệ thống phòng thủ của Ukraine tại tỉnh Zaporizhia. Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 57 của Nga tiến vào thị trấn, nhanh chóng kiểm soát phần lớn hoặc toàn bộ khu vực này.
Một nhóm các đơn vị xung kích, bao gồm một phần Trung đoàn Xung kích số 5 và 425, gần đây đã được Ukraine điều gấp từ tỉnh Donetsk lân cận tới Zaporizhia, tiến hành một vài cuộc phản công cục bộ nhưng không đạt hiệu quả trong việc giành lại và kiểm soát lãnh thổ, theo nhà quan sát Thorkill.
Các đơn vị xung kích, hiện đã được tổ chức thành một binh chủng riêng thuộc lục quân Ukraine, đóng vai trò như đơn vị “chữa cháy” khi tình hình trở nên nguy cấp, theo lời Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, Đại tướng Oleksandr Syrskyi.
So với các binh chủng khác của Ukraine như lục quân, thủy quân lục chiến, lực lượng đổ bộ đường không, vệ binh quốc gia và lực lượng phòng vệ lãnh thổ, lực lượng xung kích “có tính chất riêng, truyền thống riêng”, ông Syrskyi cho biết thêm. Các đơn vị xung kích tấn công rồi rút lui, họ không được huấn luyện, trang bị hay kỳ vọng sẽ kiểm soát các vị trí chiến đấu trong nhiều tháng hoặc nhiều năm liên tục.
Vì vậy, theo Euromaidan Press, kết cục ở Huliaipole gần như không thể tránh khỏi một khi các lực lượng phòng vệ lãnh thổ không thể giữ được phòng tuyến.
“Những đơn vị này đã giữ vững vị trí trong thời gian dài và phải chịu tổn thất trong những tháng gần đây, nhưng lại không được luân chuyển ra tuyến sau để nghỉ ngơi và tái tổ chức”, nhóm nghiên cứu ủng hộ Ukraine Conflict Intelligence Team nhận định.
“Việc giữ vị trí trong những điều kiện như vậy cuối cùng trở nên gần như bất khả thi, đặc biệt khi lực lượng Nga gia tăng sức ép”, các chuyên gia nhận định.
