Tổng thống Mỹ Donald Trump họp báo về vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro (Ảnh: AFP).
Chiến dịch được chuẩn bị từ nhiều tháng
Vào lúc 4h21 sáng ngày 3/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng một thông điệp trên nền tảng Truth Social rằng: Mỹ đã tiến hành một chiến dịch nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng vợ ông.
Hành động này gây bất ngờ, nhưng theo các nguồn thạo tin, công tác chuẩn bị cho một trong những chiến dịch phức tạp nhất của Mỹ trong những năm gần đây đã được tiến hành suốt nhiều tháng và bao gồm các buổi diễn tập chi tiết.
Các đơn vị tinh nhuệ, trong đó có lực lượng đặc nhiệm Delta Force thuộc Lục quân Mỹ, đã dựng một bản sao y hệt nơi trú ẩn an toàn của ông Maduro và luyện tập cách đột nhập vào khu nhà được bảo vệ nghiêm ngặt này.
Theo một nguồn am hiểu sự việc, CIA đã triển khai một nhóm nhỏ trên thực địa từ tháng 8, giúp cung cấp thông tin về thói quen sinh hoạt và di chuyển của ông Maduro, qua đó khiến việc bắt giữ ông diễn ra trơn tru.
Hai nguồn khác cho hay, cơ quan tình báo này còn có một đầu mối rất gần gũi với ông Maduro, người theo dõi các hoạt động của ông và sẵn sàng xác định chính xác vị trí của ông khi chiến dịch được triển khai.
Khi mọi yếu tố đã sẵn sàng, ông Trump phê duyệt chiến dịch cách đây 4 ngày, nhưng các nhà hoạch định quân sự và tình báo khuyến nghị ông chờ thời tiết tốt hơn và ít mây che phủ hơn.
Theo lời Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine, đến 22h46 phút tối 2/1 theo giờ Mỹ, ông Trump đưa ra lệnh cuối cùng cho chiến dịch được gọi là “Operation Absolute Resolve”.
Ông Trump cùng các cố vấn đã họp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida và theo dõi trực tiếp diễn biến tác chiến qua truyền hình.
Diễn biến của chiến dịch kéo dài nhiều giờ được tái hiện dựa trên các cuộc phỏng vấn với 4 nguồn am hiểu sự việc và những chi tiết do chính ông Trump tiết lộ.
“Tôi đã thực hiện một số chiến dịch khá tốt, nhưng tôi chưa từng thấy điều gì như thế này”, ông Trump nói với Fox News chỉ vài giờ sau khi nhiệm vụ hoàn tất.
Chiến dịch đột kích quy mô lớn
Khói lửa bốc lên ở Cararas ngày 3/1 do các cuộc không kích của Mỹ (Ảnh: Reuters).
Lầu Năm Góc đã giám sát một đợt tăng cường lực lượng quân sự quy mô lớn tại vùng Caribe, điều động một tàu sân bay, 11 tàu chiến và hơn một chục tiêm kích F-35. Tổng cộng, hơn 15.000 binh sĩ đã được triển khai tới khu vực trong khuôn khổ các hoạt động mà giới chức Mỹ từ lâu mô tả là chống buôn ma túy.
Theo một trong các nguồn tin, một nhóm nòng cốt gồm trợ lý cấp cao của ông Trump là ông Stephen Miller, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Giám đốc CIA John Ratcliffe đã làm việc về vấn đề này trong nhiều tháng, với các cuộc họp và điện đàm thường xuyên, đôi khi là hàng ngày. Họ cũng thường xuyên gặp Tổng thống Trump để trao đổi.
Ngoại trưởng Rubio chỉ thông báo cho các nghị sĩ chủ chốt sau khi chiến dịch đã bắt đầu.
Một quan chức quân sự Mỹ cho hay, cuối ngày 2/1 và rạng sáng 3/1, ông Trump và các cố vấn đã tập trung khi nhiều máy bay Mỹ cất cánh và không kích nhằm vào các mục tiêu trong và gần Caracas, bao gồm cả các hệ thống phòng không.
Tướng Caine cho biết chiến dịch huy động hơn 150 máy bay xuất phát từ 20 căn cứ trên khắp Tây Bán Cầu, bao gồm tiêm kích F-35, F-22 và máy bay ném bom B-1.
“Chúng tôi có tiêm kích cho mọi tình huống có thể xảy ra”, ông Trump nói trên chương trình Fox & Friends của Fox News.
Các nguồn tin cho hay Lầu Năm Góc cũng âm thầm triển khai tới khu vực các máy bay tiếp dầu trên không, máy bay không người lái và các máy bay chuyên gây nhiễu điện tử.
Giới chức Mỹ nói cuộc không kích nhắm vào các mục tiêu quân sự. Những hình ảnh được chụp tại căn cứ không quân La Carlota ở Caracas cho thấy các phương tiện quân sự của một đơn vị phòng không Venezuela bị cháy sém.
Trong lúc các đòn không kích diễn ra, Lực lượng Đặc nhiệm Mỹ tiến vào Caracas với trang bị hạng nặng, trong đó có cả đèn khò, phòng trường hợp phải cắt qua các cánh cửa thép tại địa điểm của ông Maduro.
Khoảng 1h sáng 3/1 theo giờ Mỹ, lực lượng Mỹ tới trung tâm Caracas và bị bắn trả. Các video trên mạng xã hội do người dân đăng tải cho thấy một đoàn trực thăng bay thấp qua thành phố. Một trực thăng của Mỹ bị trúng đạn nhưng vẫn có thể tiếp tục bay.
Khi tới nơi trú ẩn của ông Maduro, các binh sĩ Mỹ cùng với các đặc vụ FBI, tiến vào khu nhà mà ông Trump mô tả là một “pháo đài được canh gác cực kỳ nghiêm ngặt”.
“Họ xông thẳng vào, phá vỡ những nơi vốn gần như không thể phá được bởi những cánh cửa thép. Mọi thứ được xử lý chỉ trong vài giây”, ông Trump cho hay.
Theo tướng Caine, sau khi lực lượng Mỹ vào được bên trong, ông Maduro và vợ đã bị bắt giữ.
Ông Trump cho biết, nhà lãnh đạo Venezuela đã cố gắng chạy tới phòng an toàn nhưng không kịp đóng cửa vì lực lượng Mỹ ập tới quá nhanh. Ông nói thêm, một số binh sĩ Mỹ bị trúng đạn, nhưng không có ai thiệt mạng.
Khi lực lượng Mỹ rời khỏi lãnh thổ Venezuela, họ đã tham gia vào “nhiều cuộc giao tranh tự vệ”. Đến 3h20 cùng ngày, các trực thăng đã bay ra vùng biển, với ông Maduro và vợ ở trên khoang.
Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Maduro (Ảnh: Reuters).
Gần 7 giờ sau khi ông Trump thông báo chiến dịch trên Truth Social, ông đăng một bài viết khác.
Lần này là một bức ảnh cho thấy nhà lãnh đạo Venezuela bị bịt mắt và mặc quần thể thao màu xám.
“Ông Nicolas Maduro trên tàu USS Iwo Jima”, ông Trump viết, ám chỉ tàu đổ bộ tấn công của hải quân Mỹ.
Chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm bắt giữ vợ chồng Tổng thống Venezuela đã vấp phải phản ứng gay gắt của cộng đồng quốc tế. Liên hợp quốc lo ngại hành động này sẽ tạo ra “tiền lệ nguy hiểm”, trong khi một số quốc gia lên án động thái của Mỹ là “vi phạm chủ quyền” của Venezuela.
